टुङ्ना बजाएर जीवनको धुन खोज्ने एउटा प्रतिभाको भर्चुअल अवतरण

‘सालघारीबाट मालगाडी आयो, घुम्तीमा लेट भयो
तिमी छौ कहाँको, हामी छौं कहाँको काठमाडौंमा भेट भयो
धानकै बाला झुलाउँला, मायालाई भुलाउँला …..’

टुङ्नाको निख्खर रैथाने धुन पछ्याउँदै जाँदा भेटिए, वीरबहादुर विश्वकर्मा ।

रुम नम्बर ३०२

साँघुरो कोठा । दुई सिंगल बेड । अट्याच बाथरुम । रित्तिइसकेको दूध चियाको जुठो कप । कंक्रिटको चिसो ।

सेतो सट, कालो इस्टकोट र कालै पाइन्टमा कुनै स्कुले पोशाकजस्तो पहिरिएर आफ्नो ज्यानलाई गुपचुप ‘होटेल एन्ड गेस्ट हाउस’को कोठामा थन्क्याइरहेका ।

त्यही सग्लो र परिचित हुलिया थियो, जो हामीले भर्चुअल दुनियाँमा छ्यापछ्याप्ती भेटेका थियौं । बौद्धतिरको भीडमा एकोहोरो टुङ्नामा तामाङ सेलो अलाप्दै खर्चपानी जुटाइरहेका । लेकको कुनै घर अघिल्तिर टुक्रुक्क बसेर केही तन्नेरीलाई ‘इन्टरटेन’ गराइरहेका । अनि, शहरका चर्चित ब्यान्डसँग लय मिलाइरहेका ।

भर्चुअल संसारमा उनी ‘सेलिब्रेटी’ भइसके । तर, उनले त्यसको भेउ पाएका छैनन् । किनभने, एक त उनी सिन्धुपाल्चोकको कुनै दुर्गम लेकमा बस्छन् । अर्कोचाहीं दृष्टि छैन । त्यसभन्दा खास्सा कुरोचाहीं, उनलाई यस्तो ‘चर्चा परिचर्चा’सँग कुनै मतलब छैन । मतलब छ त तीन लालाबाला र पत्नीका लागि कसरी माड जुटाउने ? कठ्यांगि्रने चिसा रातहरु कसरी कटाउने ?
खर्चपानी खोज्दै राजधानी

किन काठमाडौं आउनुभयो ? वीरबहादुरको हकमा यो प्रश्न नै बेकार छ ।

किनभने, उनलाई घुम्नु छैन, डुल्नु छैन, शहरको रमिता देख्नु छैन । तैपनि, बेलाबखत गाउँमै खबर पुग्छ, ‘एक पटक काठमाडौं आइदिनु पर्‍यो रे ।’

यस्ता आग्रह उनी चुपचाप स्वीकार्छन् । टुङ्ना भिर्छन् । र, अरनिको राजमार्ग छेउमा बसेर बस पर्खन्छन् । बस चढ्छन् । बसले शहीदगेटमा उतारिदिन्छ । उनी निम्तालुले चाँजोपाँजो मिलाइदिएको गेस्टहाउसमा पुग्छन् । काठमाडौं भनेकै सुन्धारा । उनी त्यहीं बस्छन् ।

यसपालि पनि कुनै सांगीतिक ब्यान्डको निम्तो मान्न उनी राजधानी आइपुगे, भान्जोलाई साथ लिएर । शुक्रबार उनले भुकृटीमण्डपमा गाउने मेलोमेसो मिलाइएको छ । शनिबार ब्यान्डसँगै पाटनको कुनै स्टेजमा उक्लिनेछन् ।

यसअघि हामीसँग उनी फोटोसुटका लागि तयार भए । सुन्धाराकै भीडमा उभिएर केही पोज दिए । कमलपोखरीको सिटी सेन्टरमा पुगेर एकाध गीत सुनाए । त्यही बेला कुनै संगीतकर्मीले उनलाई अफर गरे, ‘यही मौकामा तपाईंको धुन रेकर्ड गर्नुपर्‍यो ।’

त्यहाँबाट र्फकंदै गर्दा हामीले ‘गीत र टुङ्नाको धुन रेकर्ड गरेवापत तपाईंलाई पारिश्रमिक पनि आउँछ’ भनिदियौं । पारिश्रमिक सुनेर उनी गद्गद् भए ।

‘गाउँमा रासनपानी खाएको ८/१० हजार ऋण छ,’ उनले भने, ‘साहुलाई यसरी नै कमाउँला र ल्याएर तिरौंला भनेको थिएँ ।’
टुङ्नाको धुनमा

वीरबहादुरले टुङ्ना नबजाएसम्म उनको घरको धुन बज्दैन । अर्थात्, साना बालबच्चा, पत्नी र आफू पालिने भनेकै टुङ्ना बजाएर हो । आँखा सद्दे भएको भए मेलापात जान्थे होलान् वा लिपिङतिर गएर सामान ओसारपसार गर्थे होलान् । मालवाहक गाडीमा भारी लोड-अनलोड गर्थे होलान् । भोटेकोशीतिर माछा मार्न पुग्थे होलान् ।

तर, जन्मँदै उनीसँग दृष्टि भएन । चार वर्षका हुँदा बाबुको निधन भयो । उनको कुनै जायजेथा थिएन । कलिलै उमेरमा दुःखले थिचिए । न बच्चा हुन पाए, न किशोर । सानैदेखि पेट पाल्नुपर्ने बाध्यता आइलाग्यो । त्यही बाध्यताले धकेल्दै उनलाई मुरली फुक्न लगायो । भीडभाडमा पुगेर मुरलीको धुन फुके । २/४ रुपैयाँ जुट्थ्यो । तर, मुरलीको धुनले जीवनको धुन निकाल्न गाह्रो भयो ।

गाउँमा गुम्बा थियो । गुम्बामा लामा गुरु थिए । उनीसँग टुङ्ना थियो । र, त्यही बजाउँथे ।

टुङ्नाको धुन वीरबहादुरको मनको मुच्र्छनासँग जोडियो । उनले लामा गुरुलाई भने, ‘मलाई पनि बजाउन सिकाइदिनु पर्‍यो ।’

उनै लामाले टुङ्ना बजाउन सिकाए । कहिल्यै नदेखेको बाद्ययन्त्रबाट उनले धुन निकाले । पाँच सय रुपैयाँमा एउटा टुङ्ना किने । र, त्यही बोकेर जात्रा, मेला-पर्व चहार्न थाले । कहिले अरनिको राजमार्गको सडक किनारमा बसेर बजाए, कहिले बाह्रबिसे झरेर बजाए ।

रमितेहरुले मोबाइलमा उनको ‘प्रस्तुती’ दृश्यांकन गरे । कसैले फेसबुकमा अपलोड गरे, कसैले युट्युबमा । गुगल सर्च इन्जिनमा ‘वीरबहादुर विश्वकर्मा’ खोजेपछि उनी देखापर्न थाले । उनको ख्याती एक कान दुई कान, मैदान भयो ।

वीरबहादुर गाउँको चोकमा टुङ्ना बजाइरहेका थिए । शहरबाट गजब अफर आयो, सांगीतिक कार्यक्रम भाग लिने । निम्तो गर्ने समूह थियो, चर्चित ब्यान्ड कुटुम्ब । वीरबहादुर काठमाडौं आए । ३/४ दिन कुटुम्बसँगै अभ्यास गरे । पाटनमा कार्यक्रम भयो ।

कार्यक्रम सकेर घर फर्किंदा उनको खल्ती केही गह्रौं थियो ।

Source:onlinekhabar

प्रकाशित मिति ६ मंसिर २०७४, बुधबार १७:०८