पेम्बा गेलु शेर्पा/जुन ३०, २०२५ ।

— युरोपभर तीव्र तातो लहरले प्रभावित बनाइरहेको छ, जसमा स्पेनले जुन महिनाको लागि ऐतिहासिक ४६ डिग्री सेल्सियस तापमान रेकर्ड गरेको छ। स्पेनको राष्ट्रिय मौसम विज्ञान एजेन्सी (AEMET) का अनुसार, यो रेकर्ड तापमान शनिबार, जुन २८, २०२५ मा हुल्भा प्रान्तको एल ग्रानाडोमा मापन गरिएको थियो, जसले सन् १९६५ मा सेभियामा रेकर्ड गरिएको ४५.२ डिग्री सेल्सियसको पुरानो कीर्तिमानलाई तोडेको छ।
यो तातो लहरले स्पेन मात्र होइन, पोर्चुगल, इटाली, फ्रान्स, ग्रीस र बाल्कन क्षेत्रका देशहरूलाई पनि प्रभावित गरेको छ। धेरै ठाउँमा तापमान ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको छ। पोर्चुगलमा ४३ डिग्री सेल्सियस र लिस्बनमा ४२ डिग्री सेल्सियसको अनुमान गरिएको छ। फ्रान्सको मार्सेलमा ४१.३ डिग्री सेल्सियस रेकर्ड गरिएको छ भने इटालीका २१ सहरहरू, जस्तै रोम र मिलान, रातो चेतावनीमा छन्। ग्रीसमा ४२ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जसले जंगलमा आगलागीको जोखिम बढाएको छ।
यो चरम गर्मीले वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला र दीर्घकालीन रोग भएका व्यक्तिहरूलाई विशेष जोखिममा पारेको छ। बार्सिलोनामा एक महिला सडक सफा गर्ने काम गर्दा गर्मीका कारण मृत्यु भएको घटनाको अनुसन्धान भइरहेको छ। ग्रीस र दक्षिणी फ्रान्समा जंगलमा आगलागी भएको छ, जसले फ्रान्समा ४०० हेक्टर जमिन प्रभावित भएको छ र ग्रीसमा मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

यसरी तापक्रम बढ्नुमा जलवायु परिवर्तनको भूमिका

विशेषज्ञहरूले यो तातो लहरको तीव्रता र बारम्बारतालाई जलवायु परिवर्तनसँग जोडेका छन्। विश्व मौसम Attribution समूहका अनुसार, जुन महिनामा लगातार तीन दिन २८ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथिको तातो लहर अब औद्योगिक युगअघिको तुलनामा १० गुणा बढी सम्भावना छ। AEMET का अनुसार, सन् १९७५ देखि २००० सम्म स्पेनमा जुन महिनामा केवल दुई तातो लहर रेकर्ड गरिएको थियो, तर सन् २००० पछि यो संख्या नौ पुगेको छ। यो तातो लहर उत्तर अफ्रिकाबाट आएको तातो र सुख्खा हावाले संचालित “तातो गुंबज” (heat dome) को कारणले भएको हो।

आगामी दिनहरूको पूर्वानुमान

यो तातो लहर जुलाई २०२५ को शुरुसम्म रहने अनुमान गरिएको छ। स्पेनको दक्षिणी क्षेत्रहरूमा तापमान ४५ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्न सक्छ। उत्तरी स्पेनमा जुलाई १ देखि केही राहतको अपेक्षा गरिएको छ, तर दक्षिणी क्षेत्रहरूमा उच्च तापमान कायम रहन सक्छ। फ्रान्स, जर्मनी, इटाली र बेलायतमा पनि तापमान बढ्ने अनुमान छ, जसमा लन्डनमा जुन ३० मा ३५ डिग्री सेल्सियस पुग्न सक्छ।
यो तातो लहरले युरोपमा जलवायु परिवर्तनको गम्भीर प्रभावलाई उजागर गरेको छ। विशेषज्ञहरूले यस्ता चरम मौसमी घटनाहरू भविष्यमा अझ बारम्बार र तीव्र हुने चेतावनी दिएका छन्।